Kunstweb Lochem

Platform voor kunst en cultuur in de gemeente Lochem

Publiekssterrenwacht Phoenix: gesprek met Magda Beekhuizen

Gesprek met Magda Beekhuizen (Publiekssterrenwacht Phoenix), ook “thuis” in het heelal

Wij zijn al eeuwenlang om uiteenlopende redenen gefascineerd door wat we zowel overdag als vooral ook ’s nachts boven ons aan de hemel kunnen zien. Voor zover niet verscholen achter een dikke wolkenlaag natuurlijk. Je kon met behulp van sterren navigeren, of de toekomst voorspellen, vul maar in. Reeds in de Oudheid was men bezig met sterrenkunde, of zoals het officieel heet astronomie: onderzoek naar al dat licht aan de hemel en eventuele mogelijkheden voor praktisch gebruik. Wie kent niet Galileo Galilei. Niet te verwarren natuurlijk met astrologie, wat een heel andere tak van sport is maar natuurlijk toch vele raakvlakken heeft. Voor velen betekent het adembenemende visuele schoonheid, die je ook doet beseffen hoe nietig we zijn. Feit blijft dat de hemel boven ons iedereen om wat voor reden dan ook prikkelt, uitdaagt, ontzag inboezemt en vooral heel nieuwsgierig maakt. Er is de afgelopen decennia met behulp van technologische ontwikkelingen en wetenschappelijk onderzoek veel informatie beschikbaar gekomen. De getallen gaan ons voorstellingsvermogen vaak te boven en beeldmateriaal is adembenemend. Op het web is al heel veel te vinden, maar je kunt er ook “in het echt” mee kennis maken en je laten uitleggen en verklaren wat je ziet, of kunt zien. Dat kan bijvoorbeeld bij de voor iedereen toegankelijke Lochemse Publieksterrenwacht Phoenix, die dit jaar haar 40ste verjaardag viert. Alles bij elkaar genoeg redenen om op locatie af te spreken met  Magda Beekhuizen uit Lochem, die als secretaris deel uit maakt van het Bestuur.”

Kun je een korte omschrijving geven van de taken van Phoenix? “De Publiekssterrenwacht Phoenix aan de Ampsenseweg 10 in Lochem is één van de sterrenwachten in het gebied Twente, Achterhoek en Stedendriehoek (Apeldoorn, Deventer, Zutphen) dat tot taak heeft om goede voorlichting, informatie en ondersteunende faciliteiten te leveren op het gebied van sterrenkunde en ruimtevaart aan het publiek. Zij combineert een laagdrempelig concept met een hoge kwaliteit. Dat vraagt niet alleen veel enthousiasme maar ook een hoge mate van deskundigheid en professionaliteit van onze kant. Ons team van rond de 40 vrijwilligers is er trots op dat wij aan die eisen voldoen. De Publiekssterrenwacht Phoenix wordt beheerd door de Stichting Amateur Astronomie Lochem (afgekort SAAL) Het bestuur van deze stichting bestaat uit vijf leden, en waarvan ik de secretaris ben. Wat niet wegneemt dat ook de bestuursleden net als de andere vrijwilligers van alle markten thuis moeten zijn en veel kennis in huis moeten hebben om die voorlichtende taak goed te kunnen uitvoeren.”

Hebben de vrijwilligers op een of andere manier een (semi-) professionele achtergrond op het gebied van, of affiniteit met sterrenkunde of ruimtevaart? Alle vrijwilligers hebben uiteraard een grote affiniteit met sterrenkunde en ruimtevaart, maar hebben niet noodzakelijk een professionele astronomische achtergrond. Je staat versteld van de enorme diversiteit aan beroepen die onze mensen hebben, of hadden. Binnen onze netwerken hebben we wel toegang tot de nodige professionele kennis en ervaring. Denk hierbij aan astronomen, ruimtevaartdeskundigen, hoogleraren, e.d. waar we vaak op kunnen terugvallen bij onder meer speciale cursussen en lezingen die wij organiseren."

Maar hoe komen jullie vrijwilligers dan aan de vereiste kennis om al die cursussen, rondleidingen en presentaties te kunnen doen, Magda? “In de allereerste plaats zijn een grote dosis enthousiasme, veel interesse en de bereidheid er de nodige tijd in te stoppen een absolute must. Dit vormt de basis voor alles wat we doen om ons die kennis eigen te maken door heel veel zelfstudie, cursussen, bezoeken, gesprekken, en dergelijke. Daarnaast moeten we ook allemaal kunnen omgaan met alle ondersteunende apparatuur zoals die in het in 2012 geplaatste prachtige digitale projectieplanetarium of in de cursus- en lezingruimten.”  

Zou je dit aan de hand van jouw eigen achtergrond willen uitleggen? Ik kom oorspronkelijk uit Den Haag en na een studie Engels en een lang verblijf in de Verenigde Staten ben ik jarenlang als docente Engels actief geweest. Je ziet dat er geen enkele professionele link is naar sterrenkunde! De sterrenhemel boeide en interesseerde mij toen echter ook al. Het feit dat de eerste mens –Neil Armstrong-  voet op de maan zette in 1969 stimuleerde mij enorm. En de toentertijd zeer bekende Amerikaanse astronoom en astrofysicus Carl Sagan, die vooral bekend is geworden van het toegankelijk maken van de wetenschap vond (en vind) ik mateloos boeiend. In de periode 1970-1990 was hij een van de bekendste televisiepersoonlijkheden in de westerse wereld op het gebied van het uitleggen van wetenschap, inbegrepen astronomie. Door hem werd ik helemaal gegrepen door sterrenkunde en ruimtevaart. Kort na onze verhuizing naar Lochem in 2007 heb ik mij aangemeld bij Phoenix waar ik vervolgens alle ruimte en mogelijkheden kreeg om de benodigde kennis in huis te halen. En natuurlijk biedt het nu alle mogelijkheden om op de hoogte te blijven van de ongelooflijk interessante ontwikkelingen op het gebied van het steeds meer zichtbaar en inzichtelijk maken van het heelal. Denk alleen maar aan lopende en geplande missies in de ruimte. Informatie over sterrenkunde en ruimtevaart delen met een groot en breed publiek is heerlijk, want je stelt ook vast dat er veel belangstelling voor is."

Hoe is deze sterrenwacht ooit begonnen? “Dat is een boeiend verhaal op zichzelf. De geschiedenis van de Publiekssterrenwacht Phoenix begint in 1958. Sterrenkundeliefhebbers van het eerste uur en grondleggers van de latere sterrenwacht, de legendarische huisarts dokter Eugene van der Stel, docent Jack Broekhuizen en Henk Kremers slijpen zelf de spiegel voor hun eerste telescoop. Die staat overigens nog steeds in ons gebouw. Een waar museumstuk. Het Amerikaanse Apollo ruimtevaartprogramma eind jaren '60 vergrootte de belangstelling voor sterrenkunde. De harde kern van deze groep jongeren sloot zich aan bij de club van Van der Stel die elke dinsdagavond bij elkaar kwam in de keuken van huize Van der Stel. Maar men wilde toch ook het Lochemse publiek erbij betrekken en dat leidde in 1976 tot de oprichting van de Stichting Amateur Astronomie Lochem, kortweg SAAL. De onderkomens van de sterrenwacht uit die tijd bestonden in 1979 uit de restanten van een houten bijgebouw van de Rijksscholengemeenschap in Lochem. Midden jaren '90 was onze gastheer de familie Braakman die een deel van hun erf ter beschikking stelde. Daarna waren wij van 1988 tot 2007 te gast op bungalowpark Ruighenrode. In 2007 kon de sterrenwacht een stukje grond van Pactum Jeugdzorg huren met kort daarop het aanbod van de gemeente Deventer voor de overname van een voormalig schoolgebouwtje. Het pand werd door de Phoenix medewerkers gedemonteerd, over de weg vervoerd en ter plaatse weer opgebouwd. De officiële heropening vond plaats op 1 oktober 2011 door toenmalig burgemeester Frans Spekreijse en voorzitter Hans Lammertink. De Publiekssterrenwacht Phoenix was voor de derde maal uit de as herrezen! Vandaar de naam.

Welke activiteiten bieden jullie? “Zoals bekend bij velen in Lochem en omgeving, bevindt Publiekssterrenwacht Phoenix zich al sinds 2009 aan de Ampsenseweg 10 op het terrein van Pactum Jeugdzorg. De sterrenwacht verzorgt activiteiten voor onze vrijwilligers, zoals de samenkomst op vrijdagavond waar de laatste astronomische nieuwtjes worden besproken. Maar de nadruk van de activiteiten ligt in onze publieksactiviteiten: iedere zaterdagavond staan we open voor binnenlopend publiek, jong en oud, voor onze interactieve presentaties, bezoek aan het planetarium en bij helder weer waarnemen in het observatorium. Verder zijn er interessante lezingen over uiteenlopende sterrenkundige onderwerpen en wordt onze wintercursus “Wegwijs aan de Sterrenhemel ieder jaar druk bezocht Als je lid wordt van Phoenix kun je de clubavonden op de vrijdagavond om 20.00 uur bezoeken. Er is veel informatie beschikbaar. Op afspraak zijn er ook bezoeken of lezingen te organiseren voor gezelschappen tot maximaal 60 personen zoals bedrijven, scholen en verenigingen. De jeugd neemt voor ons een belangrijke plaats in, onder meer door het ontvangen van leerlingen uit het basisonderwijs en voortgezet onderwijs, die wij bij mooi weer ook in de gelegenheid stellen door onze telescopen het heelal te bekijken. In de zomermaanden en in andere vakantieperioden richten wij ons ook, met succes, op de vele toeristen die onze prachtige regio dan bezoeken. Wij beschikken over diverse zalen en een bibliotheek. Bijzonder trots zijn wij op ons projectieplanetarium. Kijk ook eens voor meer informatie op onze website http://www.sterrenwachtphoenix.nl/phoenix/welkom.html . ”  

Klinkt allemaal heel aantrekkelijk en ambitieus, maar het zal toch ergens van betaald moeten worden? “Natuurlijk. Allereerst geldt dat wij zo laagdrempelig als mogelijk proberen te zijn zonder dat dit ten koste van de kwaliteit gaat. Dat houdt in dat toegangsprijzen geen drempel mogen vormen voor het publiek. Onze toegangsprijs voor niet-leden is bijvoorbeeld € 4 en € 3 voor jonger dan 16. Verder doen we alles hier als vrijwilliger, oftewel onbetaald. Subsidiering bestaat niet meer en daarom zijn incidentele of periodieke sponsorbijdragen onontbeerlijk. Soms levert dat zeer aangename verrassingen op zodat we iets moois en waardevols in huis kunnen halen, zoals het projectieplanetarium uit 2012, dat echt van grote toegevoegde waarde blijkt te zijn met schitterende mogelijkheden. Een ander belangrijk aspect om zo doelmatig mogelijk met de middelen om te gaan is samenwerking met andere publiekssterrenwachten of volkssterrenwachten in zowel Nederland als over de grens wat betreft de gezamenlijke aanschaf van bijvoorbeeld films en uitwisseling van informatiemateriaal. Internationaal is er een samenwerkingsverband met Frankrijk en België.“

Jullie bestaan dit jaar 40 jaar. Vinden er speciale activiteiten plaats? Jazeker. We gaan dit vieren met een speciaal jubileumjaarprogramma. Dat wordt op zaterdag 12 maart a.s. geopend met de Landelijke Sterrenkijkdagen met een speciaal programma met spannende opdrachten voor het publiek waarin het getal 40 centraal staat. In ieder geval kan men bij goed weer de hemel waarnemen door de telescopen, en anders een prachtige demo in het planetarium. Op 13 en 14 mei a.s. is er een speciaal meteorenweekend. Kan heel spectaculair zijn! Tijdens het Weekend van de Wetenschap op 1 en 2 oktober zijn wij voor jong en oud gratis toegankelijk voor een gevarieerd programma. En verder zal –iets heel anders- het Trio Nebula optreden in oktober (datum volgt) nog optreden. En ter afsluiting op 17 december –dat is onze feitelijke oprichtingsdatum- een feestelijke middag voor genodigden. Check ook onze website. Nog even dit: komende dagen vinden de Landelijke Sterrenkijkdagen plaats. Kijk op www.sterrenkijkdagen.nl .”

Hierna kreeg ik een “privérondleiding” in het planetarium. Hierover zal ik niets verklappen. Ga er zelf een keer heen om deze fantastische ervaring mee te maken. Onbeschrijflijk mooi.

Magda, namens Kunstweb Lochem jullie allemaal gefeliciteerd met het jubileum, en bedankt voor dit gesprek. Wij wensen jullie veel belangstelling voor de prachtige Publiekssterrenwacht waar heel Lochem trots op mag zijn. Veel succes in de toekomst!

Weergaven: 234

Opmerking

Je moet lid zijn van Kunstweb Lochem om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Kunstweb Lochem

Contact netwerk

Beheerder netwerk Kunstweb Lochem vanaf 1 april 2016

Lochemse Kunstfactor
t.a.v. Jacqueline de la Rie

Mob: 06-46014339
jacqueline.delarie@gmail.com 

Lid worden

Kunstweb Lochem is een interactief cultureel platform, waaraan iedereen gratis kan deelnemen. Als je lid wilt worden, wordt je verzocht eerst de toelichting en de spelregels te lezen.

Redactie Kunstweb Lochem

Peter Buikstra

Jeroen Roozendaal

Rob Schuurman

Interesse om geïnterviewd te worden door een van onze redacteuren?  

Of wilt u liever ook zelf als redacteur aan de slag? 

Mail:

 jacqueline.delarie@gmail.com

Culturele Agenda Lochem

Voor een maandelijks overzicht van de culturele evenementen kunt u zich abonneren op de Culturele Agenda Lochem.

Aanmelden: klik hier.

Wilt u zelf evenementen op deze agenda laten plaatsen voor verspreiding onder 2300 abonnees? Lees hier de voorwaarden.

Evenementenkalender

Partners

AaartNL
Akku Lochem
Atelier Hanta Yo

Bach Traditie Lochem
Bands and friends
Het Oosterhof
Conens en van Wiechen
Crecoco
Cultureel Café Lochem

Filosofie Café 
Galerie Air
Heksenlaak
Kinderknooppunt
Kijk Lochem
Landgoed Ehzerwold
Levende Namen
Pays-Sas
Requiem Lochem
Schouwburg Lochem
Trefpunt Gorssel
VVV Lochem
Woodbrooke Hotel

Heb je een bedrijf en wil je ook partner worden? Zet een link naar Kunstweb Lochem op jouw website, stuur deze link naar Jacqueline.delarie@gmail.com
en wij zetten een link op Kunstweb Lochem naar jouw site.

Marktkraam Kunstweb Lochem

Leden van Kunstweb Lochem kunnen wekelijks gebruik maken van een marktkraam op de woensdagmarkt in Lochem om hun activiteiten te promoten.
Lees hier wat de mogelijkheden zijn en hoe u de marktkraam kunt reserveren.

© 2017   Gemaakt door Webredactie Gemeente Lochem.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden